ทำไมปลวกถึงขึ้นบ้าน? สาเหตุจริง จุดเสี่ยง และวิธีป้องกันก่อนบ้านเสียหาย

เจ้าของบ้านมักรู้ว่าบ้านมีปลวกตอนที่วงกบเริ่มผุหรือพื้นไม้เริ่มยวบ ซึ่งแปลว่าปลวกอยู่ในบ้านมาก่อนหน้านั้นหลายเดือนแล้ว บทความนี้อธิบายว่าปลวกเข้าบ้านด้วยเงื่อนไขอะไร ทางเข้าอยู่ตรงไหนบ้าง และเจ้าของบ้านตรวจเองได้แค่ไหนก่อนเรียกทีมเข้าสำรวจ

ปลวกขึ้นบ้านเพราะอะไร?

ปลวกขึ้นบ้านเมื่อมีครบสามอย่างพร้อมกัน คือวัสดุที่มีเซลลูโลสให้กิน ความชื้นที่เพียงพอ และเส้นทางจากดินเข้าสู่ตัวอาคาร เงื่อนไขทั้งสามไม่เกี่ยวกับอายุบ้าน ราคาบ้าน หรือความสะอาดของบ้านเลย

ปลวกที่ทำให้โครงสร้างบ้านในไทยเสียหายส่วนใหญ่คือปลวกใต้ดิน หนึ่งรังมีประชากรตั้งแต่หลักหมื่นไปจนถึงหลายแสนตัว เมื่ออาหารในบริเวณเดิมหมด ปลวกงานจะสร้างอุโมงค์ดินออกหาแหล่งใหม่ได้ไกลหลายสิบเมตร บ้านที่อยู่ในเส้นทางนั้นจึงกลายเป็นเป้าหมายโดยที่เจ้าของบ้านไม่รู้ตัว

ปลวกเดินเข้าบ้านทางไหนได้บ้าง?

ปลวกใต้ดินไม่ต้องการช่องเปิดขนาดใหญ่ รอยแตกเล็ก ๆ ที่มองแทบไม่เห็นก็พอให้ก่อทางเดินดินผ่านขึ้นมาได้ ทางเข้าที่พบบ่อยในบ้านพักอาศัยแบ่งได้เป็นห้ากลุ่มตามตารางนี้

ทางเข้าทั้งห้ากลุ่มอยู่ใต้พื้นหรือหลังผนังเกือบทั้งหมด การเดินดูรอบบ้านเดือนละครั้งจึงช่วยได้มากกว่าการรอให้ความเสียหายโผล่ขึ้นมาเอง

บ้านปูนทั้งหลังมีปลวกได้ไหม?

มีได้ ปลวกไม่กินปูน แต่ใช้รอยแตก รอยต่อ และช่องเดินท่อเป็นทางผ่านไปหาวัสดุที่มีเซลลูโลส ซึ่งเป็นอาหารจริงของมัน

วัสดุที่ปลวกเข้าทำลายได้แม้บ้านจะเป็นคอนกรีตทั้งหลัง ได้แก่

• วงกบและบานประตูไม้
• บัวพื้นไม้และวัสดุปิดผิวที่มีไม้เป็นส่วนผสม
• เฟอร์นิเจอร์ไม้และไม้อัด
• ลังไม้ กล่องกระดาษ และของที่เก็บไว้ในห้องเก็บของ
• หนังสือและเอกสารเก่า

โครงสร้างคอนกรีตจึงช่วยลดความเสียหายของตัวโครงสร้างเอง แต่ไม่ได้แปลว่าของในบ้านปลอดภัยไปด้วย

บ้านสร้างใหม่ทำไมก็ยังเจอปลวก?

เพราะพื้นที่ใต้บ้านอาจมีปลวกอาศัยอยู่ก่อนเริ่มก่อสร้าง มีเศษไม้แบบหล่อและขี้เลื่อยตกค้างอยู่ใต้พื้นคอนกรีต หรือไม่ได้วางแนวป้องกันไว้ตั้งแต่ตอนถมดิน

ปลวกที่เข้ามากินเศษไม้ใต้พื้นก่อน มักขยายขึ้นสู่ตัวบ้านในปีถัด ๆ มา บ้านใหม่จึงไม่ได้แปลว่าปลอดปลวกโดยอัตโนมัติ

อะไรทำให้บ้านหลังหนึ่งเสี่ยงกว่าอีกหลัง?

บ้านสองหลังในหมู่บ้านเดียวกันเจอปลวกไม่เท่ากันได้ เพราะเงื่อนไขเจ็ดข้อต่อไปนี้ต่างกัน ยิ่งบ้านเข้าเงื่อนไขหลายข้อพร้อมกัน ความเสี่ยงก็ยิ่งสูงขึ้น

1. มีวัสดุที่ปลวกกินได้อยู่ในบ้านมาก เฟอร์นิเจอร์ไม้ ไม้อัด กล่องกระดาษ และหนังสือที่เก็บสะสมไว้ ล้วนเป็นเซลลูโลส
2. มีความชื้นสะสมเป็นจุด จุดที่พบบ่อยคือใต้ซิงก์ล้างจาน ห้องน้ำ ห้องเก็บของ และบริเวณที่ท่อรั่ว ความชื้นช่วยให้ปลวกเคลื่อนที่ได้โดยไม่สูญเสียน้ำ การซ่อมจุดรั่วให้เร็วจึงเป็นงานป้องกันที่ลงมือเองได้ทันที
3. ไม่มีแนวป้องกันใต้โครงสร้าง หรือมีแต่ไม่เคยเติมซ้ำ บ้านหลายหลังอัดน้ำยาครั้งเดียวตอนสร้างแล้วไม่เคยกลับมาดูอีกเลย ถ้าไม่แน่ใจว่าบ้านของคุณมีท่อใต้พื้นหรือเปล่า ดูก่อนว่าระบบท่ออัดน้ำยาใต้บ้านทำงานอย่างไรและตรวจหาหัวรับน้ำยาได้ที่ไหน
4. มีเศษไม้ฝังอยู่ใต้พื้น แบบหล่อไม้ ลังไม้ และขี้เลื่อยจากงานก่อสร้างที่ไม่ได้เก็บออก กลายเป็นอาหารชุดแรกที่ดึงปลวกเข้ามาอยู่ใต้ตัวบ้าน
5. อยู่ใกล้แหล่งอาศัยของปลวก ต้นไม้ใหญ่ ตอไม้ กองไม้ บ้านร้าง และสวนข้างเคียง ล้วนเป็นรังหรือทางผ่านได้ ที่ดินรกร้างที่อยู่ติดกับบ้านจึงเป็นความเสี่ยงที่เจ้าของบ้านควบคุมเองไม่ได้
6. มีรอยแตกร้าวและช่องว่างตามโครงสร้าง รอยร้าวที่เกิดหลังพื้นทรุด และช่องรอบท่อที่ไม่ได้อุด เป็นทางขึ้นที่ปลวกใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องเจาะอะไรเพิ่ม
7. ไม่เคยตรวจเช็กบ้านเลย ปลวกกินเนื้อไม้จากด้านในและทำงานเงียบ กว่าผิวไม้จะยุบให้เห็น เนื้อในอาจถูกกินมาแล้วหลายเดือน

ทำไมบ้านรอบนิคมและบ้านริมทะเลถึงควรตรวจถี่กว่าค่าเฉลี่ย?

บ้านแถบนี้มีสามเงื่อนไขที่ทำให้ควรตรวจถี่กว่าค่าเฉลี่ย คือฝนที่ชุกยาวหลายเดือน บ้านจัดสรรใหม่รอบนิคมอุตสาหกรรม และพื้นที่ชายทะเลบางส่วนที่เป็นดินทราย

• ฝนชุกตั้งแต่พฤษภาคมถึงตุลาคม ดินชื้นต่อเนื่องหลายเดือน เป็นช่วงที่ปลวกออกหาอาหารและขยายอาณานิคมได้สะดวก
• บ้านจัดสรรใหม่รอบมาบตาพุด อมตะซิตี้ และอีสเทิร์นซีบอร์ด หลายโครงการส่งมอบไล่เลี่ยกัน เศษไม้จากงานก่อสร้างที่ตกค้างใต้พื้นจึงเป็นจุดเริ่มที่พบซ้ำกันบ่อย
• บ้านแถบพัทยา บางแสน และบ้านฉางที่ปลูกบนดินทราย ดินทรายอุ้มน้ำต่างจากดินเหนียว แผนวางแนวป้องกันจึงต้องดูหน้างานจริงก่อน ส่วนอัตราผสมน้ำยายังใช้ตามที่ฉลากผลิตภัณฑ์กำหนดเสมอ

ฝั่งระยอง ทีมรับนัดหมายในเมืองระยอง บ้านฉาง ปลวกแดง นิคมพัฒนา บ้านค่าย แกลง วังจันทร์ และเขาชะเมา ฝั่งชลบุรีรับในเมืองชลบุรี ศรีราชา บางแสน พัทยา สัตหีบ บางละมุง และบ้านบึง อ่านขอบเขตพื้นที่และวิธีทำงานของทีมกำจัดปลวกระยอง หรือดูรายละเอียดงานกำจัดปลวกชลบุรีของทีมเดียวกัน ได้ก่อนตัดสินใจนัดสำรวจ

ปลวกขึ้นบ้านช่วงไหนของปีมากที่สุด?

พบปลวกได้ตลอดทั้งปี แต่ช่วงต้นฤดูฝนมักเห็นกิจกรรมชัดขึ้น เพราะดินชื้นทำให้ปลวกงานออกหาอาหารได้สะดวกกว่าเดิม ในชลบุรีและระยองที่ฝนชุกยาวถึงเดือนตุลาคม ช่วงนี้จึงควรเดินดูรอบบ้านบ่อยกว่าปกติ

หลังฝนตกหนัก เจ้าของบ้านมักเจอแมลงเม่าบินเข้าหาแสงไฟตอนกลางคืน แมลงเม่าคือปลวกในระยะสืบพันธุ์ที่ออกจากรังไปสร้างอาณานิคมใหม่ การเจอแมลงเม่าจำนวนมากไม่ได้ยืนยันว่ามีปลวกอยู่ในบ้าน แต่บอกว่ารังอยู่ไม่ไกล อ่านวิธีสังเกตแมลงเม่าและสิ่งที่ควรทำหลังเจอฝูงแรก ไว้ล่วงหน้าได้

สัญญาณแบบไหนที่ควรรีบตรวจ?

ปลวกทิ้งร่องรอยไว้ก่อนเสมอ แต่ร่องรอยส่วนใหญ่อยู่ในจุดที่คนไม่ค่อยมอง เช่น หลังตู้ ใต้บันได และมุมห้องเก็บของ

• ทางเดินดินเล็ก ๆ ไต่ตามผนัง เสา หรือกำแพงรั้ว
• เคาะวงกบหรือบัวพื้นแล้วได้ยินเสียงกลวง
• พื้นไม้ยวบ โก่ง หรือบวมเป็นจุด
• ประตูและหน้าต่างเปิดปิดฝืดผิดปกติโดยไม่มีสาเหตุอื่น
• ผงคล้ายขี้เลื่อยหรือเศษดินร่วงอยู่ใต้วงกบ
• แมลงเม่าจำนวนมากบินเข้าบ้านตอนกลางคืนหลังฝนตก

ยิ่งเจอร่องรอยเร็ว ขอบเขตของงานซ่อมและงานกำจัดก็ยิ่งแคบลง

เจอทางเดินดินแล้วฉีดสเปรย์เองได้ไหม?

ไม่ควรทำเป็นอย่างแรก สเปรย์กำจัดแมลงทั่วไปจัดการได้เฉพาะปลวกที่มองเห็น ไม่ถึงรังที่อยู่ใต้ดิน และยังทำให้ปลวกเปลี่ยนเส้นทางไปโผล่จุดใหม่ที่ตรวจยากกว่าเดิม

สิ่งที่ควรทำคือถ่ายรูปจุดที่พบไว้ ไม่รื้อทางเดินดินออก แล้วให้ทีมเข้าตรวจก่อนเลือกวิธี ดูลำดับสิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อเจอปลวกในบ้าน ก่อนลงมือเองจะปลอดภัยกว่า

ป้องกันปลวกเริ่มจากอะไรได้บ้าง?

งานป้องกันปลวกแบ่งเป็นสองกลุ่มชัดเจน กลุ่มแรกเจ้าของบ้านลงมือเองได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้สารเคมี ส่วนกลุ่มที่สองต้องใช้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายและผู้ควบคุมที่ได้รับการรับรอง

น้ำยาที่ทีม WERT ใช้ในงานอัดน้ำยาลงดินคือคอมแพ็ค (COMPACT) สารออกฤทธิ์ Fipronil 5% W/V SC เลขทะเบียน วอส.1330/2554 ส่วนงานระบบเหยื่อใช้วิสดอม เทอร์ไมท์ เบท (Wisdom Termite Bait) หรือฟีนิกซ์ (PHOENIX) ซึ่งมีสารออกฤทธิ์ Chlorfluazuron 0.1% เท่ากัน ทั้งสองระบบเลือกจากสภาพหน้างานจริง ไม่ได้เลือกจากราคาอย่างเดียว เทียบเนื้องานและรอบบริการของแต่ละแพ็กเกจ ก่อนคุยกับทีมได้

อยากรู้คร่าว ๆ ว่าบ้านของคุณต้องใช้น้ำยาประมาณเท่าไร ลองคำนวณจากพื้นที่ใต้อาคารดูก่อน แล้วค่อยให้ทีมยืนยันตัวเลขจริงหลังสำรวจ

ไม่แน่ใจว่าบ้านเสี่ยงแค่ไหน ควรเริ่มจากตรงไหน?

เริ่มจากการตรวจหน้างาน เพราะทางเข้าของปลวกอยู่ใต้พื้นและหลังผนังเป็นส่วนใหญ่ การดูจากในบ้านอย่างเดียวจึงตอบไม่ได้ว่าแนวป้องกันยังทำงานอยู่หรือเปล่า

ทีม WERT นัดสำรวจเบื้องต้นได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในพื้นที่บริการหลัก ตรวจเสร็จจะแจ้งจุดเสี่ยงที่พบ วิธีที่เหมาะกับบ้าน และเงื่อนไขทั้งหมดก่อนเริ่มงานเสมอ นัดวันให้ทีมเข้าสำรวจบ้านของคุณ ได้ทางหน้าติดต่อ ทาง LINE @WERT หรือโทร 081-968-2294

ปลวกไม่ได้เลือกบ้านใหม่หรือบ้านเก่า แต่เลือกบ้านที่มีอาหาร มีความชื้น และไม่มีแนวป้องกันที่ยังทำงานอยู่ เจ้าของบ้านที่รู้เงื่อนไขทั้งสามข้อนี้ จะตรวจถูกจุดและตัดสินใจได้เร็วกว่ามาก